معرفی میرزا ابوالحسن خان ایلچی
در میانهی نبردهای اول ایران با روسیه تزاری در دورۀ فتحعلی شاه فردی که منصب وزارت خارجه را بر عهده داشت میرزا ابوالحسن خان ایلچی نام داشت وی که جاسوس انگلستان در ایران نیز بود به شدت جلو پیشروی و دستاوردهای نظامی ایران را جلو روسها میگرفت و حتی گاهی که روسها از مواضعی یا شهری عقب مینشستند او به فرماندهان قشون و شخص شاه مشاوره میداد که اگر میخواهید حسن نیتمان را در مذاکرات به روسها نشان دهیم نباید مواضعی که روسها از آن عقبنشینی کردهاند را پس بگیریم!!
میرزا ابوالحسن خان که در دوران حضورش در انگلستان به لژهای فراماسونری پیوسته بود به خوبی کارش را برای تضعیف ایران به جهت تقویت امپراطوری انگلستان یاد گرفته بود؛ وی مدام عباس میرزا و دیگر فرماندهان نظامی را نصیحت میکرد که شما آتش بس و صلح را بپذیرید و من با مذاکره تمام اراضی از دست رفته را برایتان پس خواهم گرفت!!
10 سال مذاکره بدون دستاورد
لکن ابوالحسن خان پس از ۱۰ سال مذاکره تمام اهتمام خود را نمود تا منافع دولت متبوع خود یعنی انگلستان را فراهم کند و در نهایت تنها دستاورد این دیپلمات اتوکشیده عهدنامههای ننگین گلستان و ترکمنچای بود و هیچ توفیقی در بازپس گیری اراضی اشغالی ایران بدست نیاورد که البته خودش نیز از همان اول میدانست که کارش یک چیز دیگریست!
زمانی هم دولت قاجار به جاسوسی و نفوذی بودن او پی برد که کار از کار بسیار گذشته و مدتها از جنگ و عهدنامهها سپری شده بود و از طرفی میرزا ابوالحسن خان هم در اواخر عمر خود بود زیرا وی در اواخر زندگی پر خیانت خود نامهای برای سفارت انگلستان مینویسد مبنی بر اینکه «پس از مرگم مواجبم را به پسرم پرداخت کنید» و این نامه به دست دولتمردان افتاده و آن وقت بود که شاه و درباریان فهمیدند که چه ماری را در آستین خود میپروراندن و شکی هم به او نداشتند.
نویسنده // سید حامد یاهوئیان