ضرورت وحدت حوزه و دانشگاه
وحدت به معنای یگانه شدن و یکی بودن و اتحاد به معنای یکرنگی و یکجهتی در کتاب لغات می آید. حوزه علمیه عنوانی متأخر برای مراکز آموزش علوم دینی در میان شیعه امامیه و دانشگاه نیز عالیترین نهاد آموزش علوم در قرن اخیر است.
وحدت بین حوزه و دانشگاه جزو مسائلی هست که از اول انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گرفته است. نگاه امام خمینی به این وحدت یک وحدت در ساختار و روش نیست بلکه نوعی هماهنگی بین این دو نهاد در آرمان، اخلاق، سیاست و اجتماع میباشد. نگاه امام خامنهای نیز به این وحدت یک وحدت در اهداف کلی میباشد؛ یعنی هر دو کار خودشان را انجام بدهند اما برای یک هدف و آن هدف، ساختن و کامل کردن ملت و کشور ایران اسلامی است.
روز «وحدت حوزه و دانشگاه»
شهید مفتح نیز به همین علت جزو پیشگامان ایجاد این وحدت میباشد به این صورت که ایشان با تلاشهای خود، اولین همایش «وحدت حوزه و دانشگاه» را در سال ۱۳۵۷ در نخستین سالگرد درگذشت سید مصطفی خمینی برگزار کردند. تلاشهای بیوقفهی شهید مفتح برای رسیدن به وحدت موجب شد که روز شهادت ایشان یعنی ۲۷ آذر ۱۳۵۸ را به عنوان روز «وحدت حوزه و دانشگاه» قرار دهند.
امام خمینی رحمت الله علیه: امروز دانش آموزان باید سعی کنند تاریخ انقلاب اسلامیمان را و نقش وحدت بین خودشان و دانشگاهیان را با روحانیون بیاموزند زیرا اگر روحانیون، شما را و شما، روحانیون را بشناسید و با هم تفاهم کنید، مطمئن باشید که جناحهای غربزده و شرقزده از منافقان و چپگرایان و دیگر خرابکاران و منحرفان بر شما و کشور اسلامیتان طمع نخواهند کرد؛ و اگر هم طمع کنند، با شکست قطعی مواجه خواهند شد.(صحیفه امام، ج۱۷، ص۴)
رهبر معظم انقلاب حفظه الله: وحدت حوزه و دانشگاه عبارت از این است كه ما این دو كانون علمی، این دو مركز تعلیم و تعلّم را از لحاظ اخلاق حاكم بر آنها، از لحاظ سیستم و سازماندهی حاكم بر آنها، و از لحاظ برخی از محتواها به هم نزدیك كنیم.( ۱۳۶۴٫۰۹٫۲۶)
حرکت پابه پای حوزه و دین
در نظام اسلامی، علم و دین پابهپا باید حرکت کند. وحدت حوزه و دانشگاه، یعنی این. وحدت حوزه و دانشگاه، معنایش این نیست که حتماً بایستی تخصصهای حوزهیی در دانشگاه و تخصصهای دانشگاهی در حوزه دنبال بشود. (۱۳۶۸٫۰۹٫۲۹)
امتیازات حوزه و دانشگاه باید تبادل شود: اخلاص، صفا، ایثار، معنویت، زهد، احترام به سنتهای اصیل و ارزشمند، از یكسو و توجه به واقعیات، دیدِ باز و گسترده، وسعت بینش، نوگرایی مفید، نگرش سازنده و پویا و استفاده از روشهای جدید و كارساز از سوی دیگر، میتواند و باید كه مكمل هم شوند.(۱۳۶۰٫۰۹٫۲)
علم و دین در کشور ایران از سالیان دور در کنار یکدیگر بودهاند. علما، پزشکان، منجمان و ریاضیدانهای بزرگ تاریخ ایران جزو صاحبان و متفکران دینی بوده اند.دین در گذشته حاکم در زندگی مردم بود اما متاسفانه در قرن نوزدهم بعد از نفوذ اروپاییها و غربیهایی که برای نابودی دنیای اسلام برنامهریزی و نقشه میکشیدند، دانشی که وارد کشور ایران کردند همراه با سیاست بود و علم را از دین جدا نمودند و در نتیجه رشتهی دین، رشتهی خالی از علم شد و رشتهی علم یک رشتهی خالی از دین گشت. بعد از انقلاب اسلامی دین و علم جان تازهای گرفتند و بار دیگر به هم پیوستند و طومار دشمنان دنیای اسلام به دست انقلاب اسلامی درهم درید.
به برکت وجود انقلاب اسلامی مسیر و هدف مشخص است
مغز متفکر جامعه و از ارکان اساسی جامعه اسلامی، حوزه علمیه و دانشگاه میباشد. حوزه و دانشگاه در ساختار جامعه و روابط اجتماعی نقش کلیدی و تعیین کننده دارند لذا حرکت این دو در کنار هم لازم و ضروری است. مؤسسهی علم و دین در واقع یک مؤسسه میباشد که دارای دو شعبه است: یک شعبه حوزههای علمیه و شعبهی دیگر دانشگاهها میباشد. وصل بودن و کمک کردن این دو شعبه به یکدیگر موجب خواهد شد که به اهداف عالی واحد در جامعه دست پیدا کنند. شعار نه شرقی و نه غربی امامخمینی نیز مبنی بر همین موضوع است که روشنفکران را با دین و ایمان مذهبی آمیخته می کنند و روحانیون را نیز با پیشرفتهای علمی جهان و تجربهی روشهای جدید آشنا می کنند.
همهی این مهمها بیان شد برای اینکه تفهیم شود نظام سکولاری و نو بنیان غربی برای جدایی و دور کردن حوزه و دانشگاه از قبل کمر همت بسته و از هیچ تلاشی دریغ نکرده است. امروز به شکرانهی انقلاب اسلامی، مسیر و جهت، روشن و مشخص است. این دو مرکز تعلیم و تعلم نباید از هم جدا شوند و برای رسیدن به اهداف عالی، ناگزیر به یکدیگر وابستهاند. اندیشهی امامین انقلاب جزو ملزوماتی میباشد که امروز باید در حوزه و دانشگاه مورد توجه قرار بگیرد و بر اساس این مبنا، شیوههای ارتباط حوزه و دانشگاه با یکدیگر و پیادهسازی دادههای خود و آمیختن آن با هم صورت بگیرد.
یادداشت اختصاصی// رضا ایمانی