تقلیل وظایف حکومت به تأمین معیشت
یکی از مهمترین انحرافات در دیدگاه برخی مسئولین این است که وظایف حکومت را تنها به «تأمین نان و آب» مردم تقلیل میدهند؛ گویی مأموریت حکومت فقط حفظ پر بودن سفرهها و چرخیدن بازار است.
این نگاه، اگرچه معیشت را جدی میگیرد، اما حقیقت انسان را فرو میکاهد و رسالت الهی حکومت را تا حد بسیاری پایین میآورد.
اسلام آمده است تا انسان را به کمال برساند. معیشت، اقتصاد و رفاه، ابزارهایی برای حرکت در این مسیرند، نه مقصد نهایی.
اگر کسی وظیفه حکومت را تنها تأمین شکم و جیب مردم بداند، در واقع انسان را به سطح حیوانی تقلیل میدهد که تنها نیاز او خواب و خوراک است.
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در خطبه ۳۴ نهجالبلاغه دقیقاً به همین حقیقت اشاره میکنند. ایشان حقوق مردم بر حاکم را چنین برمیشمارند:
فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَيَّ فَالنَّصِيحَةُ لَكُمْ وَ تَوْفِيرُ فَيْئِكُمْ عَلَيْكُمْ وَ تَعْلِيمُكُمْ كَيْلَا تَجْهَلُوا وَ تَأْدِيبُكُمْ كَيْمَا تَعْلَمُوا
«حق شما بر من آن است که خیرخواه شما باشم، شما را هدایت کنم، بیتالمال را برای زندگیتان تأمین نمایم، شما را تعلیم دهم تا جاهل نمانید، و شما را تربیت کنم تا دانا شوید.»
امیرالمومنین (علیهالسلام) نخست از نصیحت و هدایت سخن میگویند و سپس از تأمین معیشت. یعنی حتی در کلام امیرالمؤمنین، اقتصاد مهم است اما در رتبهای پس از کمال معنوی و دینی انسان.
تضاد سخنان استاندار مازندران با مبانی اسلامی
پس چرا امروزه برخی مسئولین، مانند استاندار مازندران، وقتی سخن از «حجاب و عفاف» میشود، میگویند: «من به حجاب و عفاف در جامعهای که گرسنه است اعتقادی ندارم، ما مسئول معیشت و اقتصاد مردم هستیم»
سخنان استاندار مازندران با مبانی اسلامی در تضاد است.
دیگر چیزها وظیفه حکومت نیست و فقط باید به معیشت مردم پرداخت؟
مگر نه این که اگر انسان نان داشته باشد ولی به گمراهی و غفلت کشیده شود، زندگیاش تهی و بیروح میشود؟
مگر نه اینکه وظیفه حکومت اسلامی پیش از هر چیز، تبیین و اجرای احکام الهی و سوق دادن مردم به سوی کمال است؟
معیشت، ستون فقرات بدن جامعه است؛ اما دین و معنویت، روح آن. بدنی که روح نداشته باشد، جسدی بیش نیست. و حکومتی که تنها معیشت را ببیند و از عفت و معنویت جامعه غافل شود، در واقع مأموریت الهی خود را رها کرده است.
علی لرستانی