مهم ترین و ضروری ترین مسئله در هر حرکت
در هر حرکتی، شناخت مهمترین و ضروریترین مسئله است. قرآن کریم تصریح میکند که در روز قیامت، هر گروه از مردم با امامشان فراخوانده خواهند شد («یَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ»). همچنین در روایات، پیامبر اسلام (ص) با بیان «مَن ماتَ و لَم يَعرِف إمامَ زمانِه ماتَ ميتةً جاهليَّةً» بر ضرورت شناخت امام زمان برای هدایت و نجات تأکید فرمودهاند.
این دسته از معارف، بیانگر یک حقیقت حیاتی هستند: شناخت، بهویژه شناخت امام، برای سعادت فرد و جامعه ضروری است.
مردم، امام را بهعنوان راهبر جامعه میشناسند و نگاهشان برای هدایت و روشنی مسیر، به سوی اوست. این امام است که میتواند جامعه را از گمراهی به سوی سعادت هدایت کند.
اما منظور از شناخت چیست؟
چند نوع میتوان برای امام برشمرد:
فیزیکی و جسمی: مانند اینکه امام از نظر ظاهر چگونه بودهاند؛ رنگ چهره، قدرت بازو، قد و اندازه بدن.
تاریخی: مانند اینکه امام از مدینه تا کربلا چند منزل را طی کردند، این مسیر چقدر زمان برد، با چه کسانی دیدار داشتند، در چه دورانی قیام کردند و…
شناسنامهای: مانند اینکه امام در چه تاریخی متولد شدند، چند فرزند داشتند و مشخصات خانوادگی ایشان.
رفتاری: شناخت ویژگیها و رفتارهای عملی امام در موقعیتهای گوناگون، مانند برخورد با دوستان، دشمنان، همراهان و مخالفان، رفتارشناسی او را نشان میدهد.
مسیر هدایت و دستیابی به سعادت
برای درک بهتر اهمیت شناخت رفتاری، به این مثال توجه کنید: ورزشکار برای حرفهای شدن و دستیابی به موفقیت، باید علاوه بر آشنایی با تاریخچهی رشتهی خود، قهرمانان، مربی و فضای تمرینی، مهارتها و تجربههای عملیاش را نیز ارتقا دهد؛ زیرا صرفِ شناختهای تئوریک کافی نیست. شناخت شخصیتی و رفتاری مربی از نحوهی تفکر تا تکنیکها و زمان استفاده از آنها عامل کلیدی در قرار گرفتن ورزشکار در مسیر موفقیت است.
برای قرار گرفتن در مسیر هدایت و سعادت، باید شناخت رفتاری و عملی خود نسبت به امام را تقویت کنیم. این نوع است که ما را همراه و هممسیر با امام میسازد.
سلسله یادداشتهای (از آشنایی تا شناسایی) قسمت اول
یادداشت اختصاصی // حجتالاسلام علیخانی